| www.tudieu.deBiện Giải Tâm Pháp - Ghi chú |
|
| ← 7 | Trang Đầu [ 8 ] | 9 → |
|---|
PUC: Có bao nhiêu tâm lộ tadanuvattikamanodvāravithī bắt nguồn từ lộ nhãn môn, lộ nhĩ môn? Hãy trình bày thứ lớp cách sinh diễn của những tâm lộ đó.
VIS: Tâm lộ Tadanuvattikamanodvāravithī bắt nguồn từ lộ nhãn thức, có được 4 lộ:
- Atītaggahaṇavithī
- Samūhaggahaṇavithī
- Atthaggahaṇavithī
- Nāmaggahaṇavithī
Kể có 3 thì trừ ra Samūhaggahaṇavithī.
Atītaggahaṇavithī: lộ nối góp cảnh vừa qua (chơn đế)
Samūhaggahaṇavithī: lộ nối sắc cảnh để lại (chơn đế)
Atthaggahaṇavithī: lộ nối biết hình thức (tục đế)
Nāmaggahaṇavithī: lộ nhận định (tục đế)
Sau đây là cách sinh diễn của 4 tâm lộ thuộc Tadanuvattikamanodvāravithī bắt nguồn từ lộ nhãn thức.
I. Atītaggahaṇavithī: Sau khi tâm hữu phần kế tục lộ nhãn thức diệt xong, cảnh sắc quá khứ (tức cảnh sắc trong lộ nhãn môn) sẽ khởi lên qua ý thức và trong giai đoạn đó sẽ có hữu phần rúng động, dứt dòng. Tiếp theo là khai ý môn, 7 sát na đổng lực, na cảnh lần lượt khởi lên để bắt cảnh quá khứ cực rõ. Còn nếu đó chỉ là cảnh rõ thì không có hai na cảnh. Sau 7 đổng lực thì hữu phần lại khởi lên.
II. Samūhaggahaṇavithī: Kế sau lộ atītaggahaṇa sẽ là lộ samūhaggahaṇa, lộ này sanh lên để thu vén cảnh sắc quá khứ đó. Diễn trình của tâm lộ này như sau: rúng động, dứt dòng, khai ý môn, 7 đổng lực, 2 na cảnh, rồi trở lại hữu phần bình thường nếu đó là cảnh cực rõ. Còn như chỉ là cảnh rõ thì không có hai na cảnh.
III. Atthaggahaṇavithī: Sau khi samūhaggahaṇavithī đã làm xong việc thu vén cảnh sắc quá khứ một cách kỹ lưỡng thì lộ atthaggahaṇa sẽ tiếp tục (nối tiếp) theo đó mà khởi lên để ghi nhận khía cạnh ngoại hình (saṇṭhāna) của cảnh sắc theo atthapaññatti. Diễn trình của tâm lộ này cũng giống như ở lộ samūhaggahaṇa về mọi chi tiết, chỉ có điều là không có na cảnh, vì tâm lộ này bắt cảnh atthapaññatti (cụ thể hay điển hình chế định).
IV. Nāmaggahaṇavithī: Kế sau lộ atītaggahaṇa thì tới nāmaggahaṇavithī. Tâm lộ này khởi lên với nhiệm vụ là định danh cảnh sắc theo từ ngũ tục đế tức là nó có phận sự đặt cho cảnh sắc kia một tên gọi thích ứng với ngoại hình của nó. Về các chi tiết trong diễn trình thì ở tâm lộ này hoàn toàn giống như atthaggahaṇa, vì nó cũng bắt cảnh chế định.
Bây giờ nói qua 4 tâm lộ Tadanuvattikamanodvāravithī bắt nguồn từ lộ nhĩ thức:
I. Atītaggahaṇavithī: Sau khi tâm hữu phần kế tục lộ nhĩ thức đã diệt thì âm hưởng của cảnh thinh quá khứ nọ tiếp tục xâm nhập vào dòng ý thức ở đây phải nói rõ là chỉ những tiếng động có âm hưởng “di truyền” như tiếng tụng kinh, tiếng động cơ… lúc đó tâm lộ atītaggahaṇa sẽ khởi lên và nó bắt đầu bằng rúng động, dứt dòng rồi tiếp theo sẽ là khai ý môn, 7 đổng lực, 2 na cảnh và 1 hữu phần lại tái hiện, nếu đó là cảnh cực rõ, bằng như chỉ là cảnh rõ thì sau 7 đổng lực hữu phần sẽ tái khởi ngay.
II. Samūhaggahaṇavithī: Kế sau atītaggahaṇavithī luôn là samūhaggahaṇavithī tâm lộ này có nhiệm vụ là thu vén âm hưởng của cảnh thinh. Diễn trình của nó như sau: rúng động, dứt dòng, khai ý môn, 7 đổng lực – nếu là cảnh cực rõ thì có hai na cảnh, nếu chỉ là cảnh rõ thì không có.
III. Nāmaggahaṇavithī: Sau khi lộ samūhaggahaṇa đã làm xong nhiệm vụ thu vén cảnh thinh quá khứ, tiếp theo đó, lộ nāmaggahaṇa sẽ khởi lên để định danh cảnh thinh ấy. Các chi tiết trong diễn trình này đều giống như ở samūhaggahaṇavithī, chỉ khác ở điểm không có na cảnh vì nó bắt cảnh chế định (nāmapađđatti).
IV. Atthaggahaṇavithī: Kế sau lộ nāmaggahaṇa sẽ là atthaggahaṇavithī. Tâm lộ này có nhiệm vụ nhận diện cảnh thinh theo atthapađđatti. Diễn trình của tâm lộ này hoàn toàn giống nhau ở lộ trước vì nó cũng biết cảnh chế định.
Còn nói các tâm lộ thuộc Tadanuvattikamanodvāravithī bắt nguồn từ lộ nhĩ môn mà chỉ có 3 trường hợp trừ samūhaggahaṇavithī đó là đối với những thinh quá ư ngắn gọn, khi tiếp nhận chúng các tâm lộ diễn ra đơn giản hơn nên samūhaggahaṇavithī không có lý do để khởi lên.
| ← 7 | 8 | 9 → |
|---|
Hòa thượng Saddhammajotika
Họa đồ và ghi chú do Cao xuân Kiên thiết kế sau những buổi học ATĐ trên Zoom.
Nếu có thấy sơ sót sai lầm xin cảnh báo qua trang nhắn tin. Xin cảm ơn.