---

ĐỒ BIỂU 18 GIỚI

Mắt tiếp xúc với Sắc Sanh Thức biết lối mắt
Tai Tiếng biết lối tai
Mũi Mùi biết lối mũi
Lưỡi Vị biết lối lưỡi
Thân Xúc biết lối thân
Yù Pháp biết lối biết Ý
6 Môn 6 Cảnh 6 Thức

CHÚ THÍCH 2: 3 biểu đồ này có từ cảnh Pháp, pháp ở đây chi pháp là Tâm sở, Sắc tế, Níp bàn. Còn từ ý trong 3 đồ biểu, có số 3 là 3 Tâm ý giới (2 Tâm tiếp thâu, Khai ngũ môn).

Khổ, Tập, Diệt, Đạo.
Khổ, Đức Phật dạy cho biết, lấy Đạo để biết.
Tập, Đức Phật dạy cho bỏ, lấy Đạo để bỏ.
Diệt, Đức Phật dạy cho chứng, lấy Đạo để tác chứng.
Đạo, Đức Phật dạy cho tu, lấy Đạo để tu tiến.
Đạo biết Khổ, Đạo bỏ Tập, Đạo chứng Diệt, Đạo tu Đạo.
Khổ cần biết, Tập cần bỏ, Diệt cần chứng, Đạo cần tu.
Chớ mải mê, mau đi theo Pháp Thánh Đế, có 4 điều.

Thánh Đế hiện có 4
Ai có trí nhìn thấy
Diệt Khổ từ
Đề mục là Níp bàn.

CON ĐƯỜNG PHIỀN NÃO SANH VÀ CON ĐƯỜNG TRỪ PHIỀN NÃO.

ĐƯỜNG MẮT – Lúc thấy Sắc, thích ý, tham sanh, không thích ý, sân sanh; mê tục đến chế định, không biết kịp si sanh. Người hành trì hãy có Niệm, biết liền hiện tại, Tham, Sân, Si không sanh được.
ĐƯỜNG TAI – Lúc nghe tiếng, thích ý, tham sanh, không thích ý, sân sanh; mê tục đến chế định, không biết kịp si sanh. Người hành trì hãy có Niệm, biết liền hiện tại, Tham, Sân, Si không sanh được.
ĐƯỜNG MŨI – Lúc ngửi mùi, thích ý, tham sanh, không thích ý, sân sanh; mê tục đến chế định, không biết kịp si sanh. Người hành trì hãy có Niệm, biết liền hiện tại, Tham, Sân, Si không sanh được.
ĐƯỜNG LƯỠI – Lúc nếm vị, thích ý, tham sanh, không thích ý, sân sanh; mê tục đến chế định, không biết kịp si sanh. Người hành trì hãy có Niệm, biết liền hiện tại, Tham, Sân, Si không sanh được.
ĐƯỜNG THÂN – Lúc cảm xúc, thích ý, tham sanh, không thích ý, sân sanh; mê tục đến chế định, không biết kịp si sanh. Người hành trì hãy có Niệm, biết liền hiện tại, Tham, Sân, Si không sanh được.
ĐƯỜNG Ý – Lúc biết cảnh pháp, như đi đứng, nằm ngồi, co duỗi, di động, thích ý, tham sanh, không thích ý, sân sanh; mê tục đến chế định, không biết kịp si sanh. Người hành trì hãy có Niệm, biết liền hiện tại, Tham, Sân, Si không sanh được.

Lúc ý suy nghĩ trong Tâm, biết cảnh pháp, thích ý, tham sanh, không thích ý, sân sanh; mê tục đến chế định, không biết kịp si sanh. Người hành trì hãy có Niệm, biết liền hiện tại, Tham, Sân, Si không sanh được.

HIỆN TƯỚNG CỦA DANH SẮC

Danh sắc sanh lên rồi diệt, không an trụ được, phải chịu biến hoại, chắc chắn không thường tồn là Vô thường, chịu đựng không được là Khổ não, không dưới quyền lực sai khiến là Vô ngã.
Đó là hiện tướng của Danh sắc, giống như con cọp và vân cọp. Danh sắc giống như con cọp. Vô thường, Khổ não, Vô ngã giống như vân cọp.

LUÔN DÍNH VÀO DANH SẮC

Vô thường, Khổ não, Vô ngã luôn dính theo với Danh sắc, dính theo ngay chỗ diệt, không phải dính nơi chỗ sanh, hoại tại chỗ diệt (Bhanga), không phải hoại tại chỗ sanh(uppāda).


PHÁP THẤY DANH SẮC, PHÁP KHÔNG THẤY ĐƯỢC DANH
SẮC
Niệm là pháp biết, pháp thấy được danh sắc. Si là pháp không thấy, không biết được danh sắc. Si ấy chỉ biết tục đế, lầm lạc đối với chế định.
DANH SẮC
Biết Không biết
NIỆM SI

Niệm biết danh sắc là chơn đế
Niệm là đầu não của phước
Danh sắc phi phước phi tội
Niệm lấy Danh sắc là nghiệp xứ
Niệm tìm đường thoát khổ
Niệm đi đường Níp bàn.

Si biết chế định
Si là đầu não của tội
Niệm quán Danh sắc làm cảnh
Niệm là pháp không dễ duôi
Si đưa đến con đường khổ
Si đi đường khổ cảnh.

 

---

← 3	4	5 →

Nguồn: Biện Giải Tâm Pháp
Hòa thượng Saddhammajotika
(Thích Huyễn Đạt dịch)
Họa đồ và ghi chú do Cao xuân Kiên thiết kế sau những buổi học ATĐ trên Zoom.
Nếu có thấy sơ sót sai lầm xin cảnh báo qua trang nhắn tin. Xin cảm ơn.

© www.tudieu.de