---

Đề tài 16

“Trước khi tiến hành Thiền Minh sát cần phải làm cho giới được hoàn toàn thanh tịnh hay không?”

✳ Xin hỏi về Giới thanh tịnh trước, có nghĩa là gì? Câu nói thanh tịnh và trong sạch ấy có giống nhau hay khác nhau?

✳ Thanh tịnh là sự trong sạch, dứt hết phiền não. Thanh tinh tịnh tức là thất tịnh gồm có: Giới thanh tịnh, Tâm thanh tịnh, Kiến thanh tịnh…

Nói về Giới thanh tịnh thì có 4 là:

1. Giới bổn (Patimokkha) thanh tịnh.
   
2. Thu thúc 6 căn môn được thanh tịnh.
   
3. Nuôi mạng thanh tịnh.
   
4. Thọ dụng thanh tịnh.

Câu hỏi này nói về hành Thiền Quán nghiệp xứ có phải hành đến mức cho giới được trong sạch hoàn toàn trước nay không? Rồi ta làm sao biết được rằng: Ta đã có giới đến mức thanh tịnh rồi hay chưa? Hoặc xác định thời gian là bao lâu? Mấy tháng, mấy năm… thì giới của ta được đạt đến sự thanh tịnh?

Chỉ nên hiểu rằng: gọi là giới thanh tịnh là cách làm cho giới trở lại trong sạch. Như người hành Thiềân Quán ấy, họ cũng đi thọ trì giới như không sát sanh… và họ phải thu thúc phòng hộ các căn môn luôn luôn.

✳ Thanh tịnh được hay chưa?

✳ Khi không phạm giới thì cũng được kể là giới trong sạch được và trong lúc hành Minh sát ta có sự tinh tấn, có chánh niệm tỉnh giác và giới cũng không bị đứt. Vì trước khi hành thiền quán ta đã xin thọ trì giới rồi thọ 5 giới hay là 8 giới tùy theo.

✳ Theo sự hiểu biết chung Giới thanh tịnh là để bậc Tu Đà Hườn vì từ bậc này trở lên mới có Giới thanh tịnh hoàn toàn.

✳ Nhưng trước khi thành bậc Tu Đà Hườn thì Giới cũng phải trong sạch hay thanh tịnh.

✳ Trước khi bắt đầu hành thiền thì xin thọ trì giới rồi xin phát nguyện. Như vậy nơi này được gọi là Giới thanh tịnh chưa?

✳ Chưa được, vì chỉ có phần thọ giới mà thôi nhưng nếu không hành chánh niệm tỉnh giác thì không xác định được rằng: Giới mà đã thọ thì ấy chắc chắn và trong sạch phải thấy rõ danh sắc đến tuệ thấy biết rõ danh sắc này được gọi là Kiến tịnh thì giới mới đạt được đến thanh tịnh. Vì rằng: Giới thanh tịnh cũng đạt đến Tâm thanh tịnh hay Định thanh tịnh rồi mới tiến lên đến tuệ thanh tịnh là Kiến tịnh là tuệ bước đầu tiên của thất tịnh. Khi đạt đến tuệ Minh sát rồi phiền não vi tế sẽ không phát sanh, không bành trước được và pháp cái cũng không sanh, khi mà pháp cái không có rồi thì cách bộc lộ thô thiển nhất là phạm giới cũng không có được, khi hành thiền Quán phát sanh Minh sát tuệ rồi thì giới và định cũng trong sạch một thể.

✳ Có lời nói rằng: Người sẽ hành Minh sát ấy nếu giới chưa thanh tịnh thì đừng nói đến sự tiến hành Minh sát.

✳ Cũng có những câu chuyện trong kinh chẳng hạn như:

Đức Phật dạy cho Ngài Aṅgulimala, Ngài dạy vị ấy giới thanh tịnh trước. Nếu ta hành Minh sát với chánh niệm tỉnh giác rồi thì ta không thể phạm giới được. Ngoại trừ những người giữ giới để lường gạt người khác để cho đời hiểu rằng: Ta trong sạch thì rất dễ phạm giới.

Người mà nói rằng: Pháp làm cho Giới thanh tịnh trước ấy là đúng, nhưng có xác định được hay không rằng: bao giờ Giới mới thanh tịnh? Phải giữ giới trong mấy năm? Thật ra sự hành Minh sát hay niệm xứ cũng là sự hành Bát Chánh Đạo vậy. Khi tóm gọn Bát Chánh Đạo lại thì có ba phần giới, định, tuệ. Do vậy không cần phải hành riêng từng phần vì cả ba pháp phải đồng sanh chung với nhau không cần phải có đoạn, có phần gì nữa. Nếu phải hành cho Giới thanh tịnh trước khi ấy hành thiền Quán mới được thì không có cơ hội để hành thiền quán nghiệp xứ vì không thể biết rằng: chừng nào giới mới thanh tịnh.

Ba chi thuộc về giới phần trong Bát Chánh Đạo đó là hai chi đạo rồi. Nhưng cũng có người nói rằng: Sự hành này nếu chưa đạt đến Siêu thế thì chưa đến Níp Bàn và ba chi Giới phần không có trong lúc hành đạo, chỉ có 5 chi thôi. Khi được hỏi rằng: Tại sao Giới chi phần không có? Thì được trả lời rằng: vì không có cảnh làm cho phạm giới, vì không có chánh niệm tỉnh giác. Như chỉ còn là 5 chi phần của Đạo mà thôi. Và tại sao 3 giới phần sanh khởi trong lúc được Níp Bàn làm cảnh. Như vậy cũng không có gì là khó hiểu.

✳ Phụ chú:

Theo Thiền sư Sundara… 3 Giới phần là giới học nên không đồng sanh với nhau. Cả điều này không phát sanh đến người đang hành thiền Chỉ hay thiền Quán.

Do vậy, 8 chi đạo chỉ còn 5 chi đạo đồng sanh trong lúc hành thiền tức là chánh kiến (trí) (tỉnh giác), chánh tư duy (tầm), chánh niệm (ghi nhận cảnh), chánh tinh tấn (cố gắng và gìn giữ cảnh) và chánh định (nhập vững vào trong cảnh). Vì vậy, người hành thiền nhất mực (không chủ trương Thánh Quả) không cần thọ trì giới trước cũng đắc thiền được. Điều này được nêu lên để chư học giả chiêm nghiệm rằng: 5 chi đạo là con đường phát sanh thiền định là pháp (đạo) dẫn đến Phạm thiên giới do 5 chi đạo này vậy.

Người hành thiền Minh sát bước đầu kể từ lúc khởi hành đề mục (thân, thọ, tâm hay pháp) làm cảnh rồi sẽ làm cho chánh kiến và chánh tư duy sanh khởi nghĩa là quán xét theo thực tánh pháp (vô thường, khổ não, vô ngã) mà Đức Phật đã thuyết giảng phơi bày mọi lý lẽ rồi. Chánh ngữ, chánh mạng và chánh nghiệp là sự tịnh chỉ về thân và khẩu. Chánh niệm thì bắt cảnh hiện tại, chánh tinh tấn thì cố gắng trú niệm, cố gắng ghi nhớ, chánh định thì buộc tâm trong một cảnh nhất định. Những đạo mà làm những phận sự này gọi là Bát Chánh Đạo.

Từ lúc khởi hành cho đến lúc tuệ chuyển tộc hay tuệ bỏ bực tất cả 8 chi đạo này đổng lực không đồng đẳng, trồi sụt, cao thấp khác nhau. Phải nhờ đến 5 quyền là tín, tấn, niệm, định và tuệ đồng sanh được đều nhau, khi 5 quyền đã đồng đẳng khi ấy 8 chi đạo mới hội nhau đầy đủ và khi ấy được gọi là Đạo Thánh Đế.

Do năng lực của Bát Chánh Đạo, đưa hành giả sanh về cõi trời, làm người… là pháp căn bản của người đi trên con đường đến nhàn cảnh, luôn cả thông suốt Níp Bàn.

✳ Theo câu hỏi này có thể giải thích được rằng: Sự hành thiền quán ấy không cần phải ngăn chia thành từng phần là: Hành giới tới mức thanh tịnh trước vì giới cũng đồng sanh chung với định và tuệ, cũng gồm chung trong Bát Chánh Đạo. Sự hành Minh sát cũng gọi là hành Bát Chánh Đạo. Tiếp theo câu hỏi này là: Trước khi hành Minh sát phải đắc thiền trước hay không?

✳ Đắc thiền trước cũng được, không đắc thiền trước cũng được. Nhưng nếu đắc thiền rồi khi hành Minh sát phải đem chi thiền lên Minh sát một lần nữa làm điều đó khó hơn sự hành Minh sát trực tiếp.

 

---

← 15	16	17 →

Nguồn: Biện Giải Tâm Pháp
Hòa thượng Saddhammajotika
(Thích Huyễn Đạt dịch)
Họa đồ và ghi chú do Cao xuân Kiên thiết kế sau những buổi học ATĐ trên Zoom.
Nếu có thấy sơ sót sai lầm xin cảnh báo qua trang nhắn tin. Xin cảm ơn.

© www.tudieu.de