---

Đề tài 25

“Phật Giáo có bản chất thực là gì?”

✳ Nói về Phật Giáo nội dung chánh yếu là Tứ Thánh Đế, Tứ Thánh Đế này chính là ý Phật dạy cho chúng sanh chứng ngộ hoặc thông suốt.

✳ Không phải chứng ngộ Níp Bàn là thật sự cốt lõi vậy sao?

✳ Tứ Thánh Đế cũng đã có Níp Bàn trong đó rồi, đó là diệt đế.

✳ Tứ Thánh Đế có bốn cảnh trong một sát na tâm thì làm sao thấy được cả bốn cảnh?

✳ Một tâm mà nhận cả bốn cảnh thì không được, vì mỗi sát na nhận cảnh đều khác nhau nhưng riêng về phận sự của Tứ Thánh Đế là: sự biết – sự trừ – sự tác chứng và sự tu tiến cả (4 phận sự này đều hành trong một sát na tâm là Tâm Đạo).

Chánh kiến là trí tuệ trong Bát Chánh Đạo có ở trong tâm nào? Bởi lý do gì? Là trí trong Tâm Đạo vì chánh kiến ấy chứng ngộ Tứ Thánh Đế.

✳ Trong tâm Đạo không phải thấy cả bốn thứ hoặc bốn cảnh, điều này xin giải thích cho rõ thêm.

✳ Không phải thấy được cả bốn thứ trong một tâm, điều này có thể hiểu được rồi phải không. Nghĩa là cả bốn công việc đồng hành trong một tâm này chính là Tâm Đạo khỏi phải thấy cả bốn cảnh trong một sát na tâm, nhưng trong Tâm Đạo có cả bốn phận sự đó do việc làm của Tứ Thánh Đế ấy, cũng hiện hữu trong một số sát na tâm.

✳ Một người làm việc một lúc dùng cả bốn thứ nghe xem có vẻ dễ hiểu nhưng vẫn chưa nghe mấy gì hiểu.

✳ Đây là nói về Tứ Thánh Đế có đủ bốn phận sự, cả bốn phận sự này đến cùng một lúc trong tâm đạo một sát na, vì sao? Vì Níp Bàn ở trong tâm đạo không phải vào chung trong bốn cảnh, Ngài ví như một cái nồi đất chứa đầy nước rồi lấy gậy đập bể rồi, khi nồi bể thì nước cũng chảy ra cùng một lúc.

Nhưng có người nói rằng: Vào được cả bốn cảnh trong một tâm vì khổ và Níp Bàn là hai thái cực thì cùng là cảnh trong một tâm thế nào được? Không thể được nhưng nếu là phận sự thì được như Ngài đã ví dụ: Điều nói rằng trừ phiền não, trừ có ba cách là tạm trừ, xuất ly trừ và đoạn trừ. Câu nói trừ không phải là giết chết mà là có ý không cho sanh khởi, là tạm trừ không cho sanh ra, là áp chế trừ và là lâu hơn. Hoặc là không cho sanh khởi nữa, gọi là tuyệt trừ thì phải là đạt đến tâm đạo, khi ấy phiền não mới sát tuyệt. Khi đạt đến A La Hán Đạo thì phiền não khi ấy mới hết sạch.

✳ Phận sự của Bát Chánh Đạo ấy là sao?

✳ Bát Chánh Đạo tóm lại là Giới – Định – Tuệ, khi chánh kiến sanh rồi thì đạt đến thanh tịnh, vì đã chứng ngộ Thánh Đế là đã Níp Bàn rồi.

✳ Điều cuối là hỏi về cốt lõi của Phật Giáo là gì? Câu trả lời cũng vừa đủ hiểu với nhau cả rồi, là chứng ngộ Tứ Thánh Đế.

Và hôm nay cuộc thảo luận pháp đến đây cũng vừa dứt.

 

---

← 24	25	26 →

Nguồn: Biện Giải Tâm Pháp
Hòa thượng Saddhammajotika
(Thích Huyễn Đạt dịch)
Họa đồ và ghi chú do Cao xuân Kiên thiết kế sau những buổi học ATĐ trên Zoom.
Nếu có thấy sơ sót sai lầm xin cảnh báo qua trang nhắn tin. Xin cảm ơn.

© www.tudieu.de