www.tudieu.de

Chỉ Tịnh Minh Giải
← 0 Mục Lục 2 →

CHỈ TỊNH TIẾN ĐẠT (Samathabhāvanā)



“Samatha” hay “Chỉ tịnh” có nghĩa là tĩnh lặng, an tịnh, không xao động.

Nhưng ở đây, nên hiểu theo ý nghĩa giới hạn hơn.

Theo lời giải tự: “Kilesasametiiti = Samatho” Sự lắng đọng phiền não gọi là samatha. Như sự nhất tâm trong tâm Ðại thiện và Sơ thiền sắc giới.

Một lối giải thích khác: “Cittaṃ sametīti = samatho” Tâm được an tịnh gọi là samatha. Như sự nhất tâm trong tâm Ðại tố và Tố Sơ thiền Sắc giới.

Hay một lời giải: “Vitakkādi oḷārikadhamme sametīti = samatho” Trạng thái làm cho các chi thiền tế nhị hơn, gọi là samatha. Như sự nhất tâm trong Nhị thiền thiện và Tố, cho đến ngũ thiền thiện và Tố.

Sở dĩ có ba lời giải thích như vậy là vì muốn nói đến ba trường hợp sau:
  1. Hành giả, nếu là phàm tam nhân, khi tu tập án xứ Chỉ tịnh, nhờ chuyên cần vị này chứng đạt tầng thiền thứ nhất: Sơ thiền Sắc giới – Tâm hành giả bấy giờ được vắng lặng, chính nhờ đã ngăn trừ các triền cái bởi các tâm đại thiện và sơ thiền sắc giới đã chứng đạt. Samatha ở đây được chỉ cho sự lắng dịu phiền não.
  2. Ðối với vị A La Hán thiền khô, các Ngài muốn sử dụng thiền hiệp thế, khi ấy các Ngài dùng tâm Ðại Tố để triển khai án xứ chỉ tịnh cho đến khi chứng đạt Thiền Tố thứ nhất. Giai đoạn này khác với phàm nhân, nghĩa là tâm Ðại Tố và Sơ thiền Sắc giới không còn phải giữ vai trò ngăn trừ phiền não nữa mà chỉ là sự nhất tâm trong một án xứ chỉ tịnh nào đó. Ở đây Samatha được chỉ cho tâm an tịnh.
  3. Hành giả sau khi chứng đạt Sơ thiền, chuyên cần tu tập các án xứ Chỉ tịnh và chứng tầng thiền thứ hai: Nhị thiền Sắc giới. Thứ tự như thế cho đến khi chứng đạt tầng thiền thứ năm. Ở giai đoạn này những tâm đại thiện và những tâm thiền thiện Sắc giới hay tâm Ðại Tố và thiền Tố Sắc giới, các tâm này không còn phải ngăn trừ các triền cái nữa mà chỉ giúp cho tâm định khắng khít với án xứ hơn và cũng ở các giai đoạn này, hành giải loại bỏ các chi thiền thô thiển theo trình độ thiền chứng, nghĩa là nhị thiền bỏ tầm, tam thiền bỏ tứ, tứ thiền bỏ hỷ và ngũ thiền bỏ lạc. Trường hợp này, Samatha chỉ cho trạng thái làm cho các chi thiền tế nhị hơn.

Samatha được phân loại có hai:
  1. Parittasamatha (Hỷ thiểu chỉ tịnh) tức thiền chỉ tịnh của người chưa đạt đến Kiên cố định, nghĩa là các chi thiền hay đổng lực thiện và Tố còn quá yếu ớt.
  2. Mahaggatasamatha (Ðáo đại chỉ tịnh) tức thiền chỉ tịnh của người đạt đến Kiên cố định. Ở trình độ này, các tâm đại thiện và tố vô cùng mãnh liệt khắng khít với cảnh án xứ. Các chi thiền có khả năng áp chế triền cái.

BẢY LOẠI ÁN XỨ CHỈ TỊNH

  1. Hoàn tịnh (Kasiṇa)
  2. Bất mỹ (Asubha)
  3. Tùy niệm (Anussati)
  4. Vô lượng tâm (Appamađđā)
  5. Vật thực / uế tưởng (Āhārepaṭikūlasađđā)
  6. Tứ đại phân quán (Catudhātuvavatthāna)
  7. Vô sắc (Arūpa)

 

← 0 1 2 →

Bản nguồn: CHỈ TỊNH MINH GIẢI
SAMĀDHA KAMMAṬṬHĀNA
Người dịch: Sư Pháp Nhiên


Nếu có thấy sơ sót sai lầm xin cảnh báo qua trang nhắn tin. Xin cảm ơn.

© www.tudieu.de