TỨ ĐẠI HOÀN TỊNH
ÁN XỨ THỦY ĐẠI HOÀN TỊNH - ĀPOKASIṆA
“Āpo” hay Nước, ở đây không dùng theo nghĩa thực tính thấm rịn, đượm nhuần hay quyến tụ. Nơi đây chỉ nên hiểu “nước theo nghĩa thông thường”, ở ao hồ hoặc sông biển... Vị hành giả tu tập án xứ này, nếu là trong quá khứ từng vun bồi pháp độ hay có ước nguyện sẽ chứng đắc thiền chứng trong các sanh hữu về sau, thì ngay trong hiện tại, đối với những hành giả ấy chỉ đơn giản nhìn một cái hồ hay một vũng đọng... để tác niệm: Đây là nước, đây là nước (Āpo, āpo...). Bao nhiêu đó hành giả cũng có thể đạt đến Thủ trì tướng. Từ đây, vẫn chú mục vào án xứ (một ao hồ nào đó) mà đã là Thủ trì tướng. Rồi hành giả sống ở cội cây, am thất hay một nơi thích hợp nào đó để phát triển đến Tương tự tướng.
Riêng hành giả thông thường, nghĩa là những người không tích lũy thiện căn ở đời quá khứ, vấn đề lấy nước làm án xứ cần phải được lựa chọn. Chỉ nên là nước trong, không bị pha lẫn màu sắc xanh, vàng, đỏ, trắng (đừng nhầm lẫn với không màu của nước...) có thể dùng nước mưa chưa bị vấy bùn. Rồi được lược lại bằng tấm vải sạch trắng, đổ vào bát hay bình đựng nhỏ ngang chừng miệng. Đường kính miệng bình đựng khoảng một gang bốn ngón tay hay phân nửa đến một hắc tay. Và trong khi chú mục án xứ hành giả chớ nên lưu tâm đến thực tính của nước: đượm thuần, thấm rịn... chỉ cần chú mục án xứ nước theo nghĩa thông thường và tác niệm: Đây là nước (Āpo, āpo...) như thế cho đến khi Thủ trì tướng hiện khởi. Rồi an trú vào Thủ trì tướng để phát triển Tương tự tướng cùng các thiền Sắc giới sau đó.
Cũng cần hiểu thêm dáng nét Thủ trì tướng và Tương tự tướng của án xứ Thủy đại hoàn tịnh này. Tương tự tướng cũng giống như giai đoạn ban đầu tác niệm (còn nhìn bằng mắt), nghĩa là án xứ ban đầu có đặc điểm gì: gợn sóng, bọt nước... khi trở thành Thủ trì tướng (tức án xứ mà hành giả nhận bằng ý môn trước giai đoạn Tương tự tướng) cũng có hình dáng như thế. Riêng Tương tự tướng thì khác hơn. Aùn xứ giai đoạn này giống như một viên ngọc pha lê được an trí trên cao.
Những giai đoạn còn lại từ Tương tự tướng đến tầng thiền Vô sắc sau cùng. Phương thức tu chứng tương tự như án xứ Địa đại hoàn tịnh.
ÁN XỨ HỎA ĐẠI HOÀN TỊNH - TEJOKASIṆA
“Tejo” hay lửa, không hiểu theo nghĩa thực tính (sabhāva) là nóng bức... Ở đây cần nên hiểu theo nghĩa thông thường (sasambhāra) tức lửa ở những nhiên liệu đốt cháy.
Vị hành giả tu tập án xứ này, cũng như các án xứ Chỉ tịnh khác, tức nếu là người ở các đời quá khứ đã tích lũy nhiều thiện căn, đã vun trồng nhiều pháp độ, cùng ước nguyện chứng đạt thiền chứng trong sanh hữu về sau. Đối với những người này, trong đời hiện tại chỉ cần nhìn một ngọn lửa, đèn, một đám cháy... mà tác niệm: Lửa, lửa (tejo, tejo...). Chỉ như thế, Thủ trì tướng cũng có thể hiện khởi đối với hành giả. Và tiếp tục chú mục lửa qua hình ảnh Thủ trì tướng để đạt Tương tự tướng và các thiền chứng Sắc giới.
Nhưng là những người ở đời quá khứ thiếu tích lũy duyên lành thì án xứ lửa phải được lựa chọn kỹ lưỡng hơn. Hành giả nên tìm những lõi cây chẻ nhỏ rồi đem phơi khô, có thể dùng cỏ hoặc củi hong nóng. Việc làm kế tiếp, hành giả hãy đến cội cây hay một am thất, một chỗ thích hợp. Rồi lấy những lõi cây nhen lửa.
Trước ngọn lửa này, dùng một tấm chắn có khoảng trống tròn, đường kính một gang bốn ngón tay hoặc nửa đến một hắc tay. Và khi hành giả chú mục án xứ đừng nhìn về khía cạnh màu sắc, sức nóng, vật đốt, tàn tro... Điều chú mục duy nhất chỉ là lửa (lửa trong nghĩa thông thường) cùng với sự tác niệm: Tejo,tejo (lửa, lửa) đến khi Thủ trì tướng hoàn toàn hiển lộ. Ở giai đoạn tiếp theo, an trú vào Thủ trì tướng để phát triển Tương tự tướng và các tầng thiền Sắc giới.
Cần hiểu thêm về Thủ trì tướng và Tương tự tướng hiện khởi từ Hỏa đại hoàn tịnh là: Thủ trì tướng cũng như ấn tướng ban đầu (giai đoạn còn chú mục bằng nhãn quan) tức ngọn lửa ban đầu được dùng làm án xứ, sáng tỏ chập chờn hay yên lặng. Khi cảnh này trở thành Thủ trì tướng cùng với hình ảnh như thế, nếu làm khác cách thức đã nói trên thì Thủ trì tướng bên cạnh cũng có những hư cảnh củi, sức nóng, khói, tàn... như hình ảnh hành giả tri nhận bằng nhãn quan.
Riêng về Tương tự tướng vẫn là một ấn tướng bất động, không lay chuyển: Sự có mặt cũng như một tấm vải đỏ Kambala, hay như cây quạt thốt nốt bằng vàng hay trụ cột vàng bên tháp cao.
Các giai đoạn còn lại tương tự như Địa đại hoàn tịnh.
ÁN XỨ PHONG ĐẠI HOÀN TỊNH - VĀYOKASIṆA
“Vāyo” hay Gió không nên hiểu theo thực tính: động, chuyển... mà chỉ dùng trong nghĩa gió thông thường. Và, án xứ này không có cách thức chuẩn bị riêng cho hành giả đã tích lũy nhiều thiện căn cũng như của những hành giả kém về pháp độ.
Không có cách thức chung như những án xứ ban đầu. Vị hành giả tu tập án xứ này, ấn tướng (án xứ để tác niệm) sẽ dựa theo những điều nghe thấy hoặc cảm nhận mà tác niệm. Nghĩa là bằng cách nhìn đọt cây hay lá lay động, hoặc khi gió thổi mà thân hành giả cảm nhận được. Bấy giờ nhờ sự lay động, rung chuyển hoặc cảm giác do tiếp xúc với gió. Hay dễ hiểu hơn, một hình thức nào đó xác định đang có gió. Rồi hành giả tác niệm: Vāyo, vāyo (đây là gió, đây là gió). Hãy như thế cho đến khi Thủ trì tướng được hiển lộ. Và lúc Thủ trì tướng đã hiển lộ thời hành giả không cần phải dựa vào sự lay động của vật thể nào nữa, mà chỉ cần an trú Thủ trì tướng đã có, để phát triển Tương tự tướng và các tầng thiền Sắc giới.
Điểm dị đồng giữa ba ấn tướng của án xứ này cần phân biệt. Sự rung động, lay chuyển hay cảm giác do tiếp xúc với gió, đó là ấn tướng đầu tiên hay Sơ khởi ấn tướng. Hai ấn tướng tiếp theo là Thủ trì tướng và Tương tự tướng cùng mang một hư ảnh giống thể hơi của nước hay khói của sức nóng mà chúng ta thường thấy, khác nhau là một ấn tướng dao động, chuyển đổi: Thủ trì tướng là một ấn tướng bất động, hình ảnh đình trụ, thể khối cũng giống như gió trong bức vẽ mà hình ảnh thực tế hoàn toàn không thể thấy bằng mắt. Aáy là Tương tự tướng. Ban đầu, hành giả chú mục qua sự lay động của cây lá... mà tác niệm. Nhưng đến giai đoạn Thủ trì tướng, hành giả sẽ tri nhận ấn tướng (gió) bằng ngõ ý môn, bởi vì từ gió thông thường đã được chuyển hóa thành một loại gió đặc thù qua quá trình tâm thức của vị hành giả. Nghĩa là từ gió thông thường (không hình thể) được thay thế bằng hình thể tương tự như thể hơi nước bốc lên, hay khói của sức nóng. Chính điều này, vị hành giả cần tinh thục hai loại gió để sớm đạt Thủ trì tướng trong thời gian nhanh hơn. Ở đây sẽ có người hỏi: Như thế vị hành giả cũng có thể chú mục bằng chính hơi của nước hoặc khói của sức nóng? Vì hai hình ảnh của hai thứ này vẫn giống như loại gió đặc thù kia? Không thể như vậy, vì màu sắc hỗn hợp sẽ chi phối hành giả và điều này sẽ khiến hành giả chú mục màu sắc hoàn tịnh thay vì cần phát triển Phong đại hoàn tịnh như sở thích cũng như sự thích hợp của mình.
Những giai đoạn còn lại tương tự phần Địa đại hoàn tịnh.
Bản nguồn: CHỈ TỊNH MINH GIẢI
SAMĀDHA KAMMAṬṬHĀNA
Người dịch: Sư Pháp Nhiên
Nếu có thấy sơ sót sai lầm xin cảnh báo qua trang nhắn tin. Xin cảm ơn.
© www.tudieu.de