| ⇐ | Nguy hại tuệ (Ādīnavañāṇa) | ⇒ |
|
Hành giả khi đã đạt tới kinh úy tuệ rồi, nếu cố gắng làm cho quân bình ngũ quyền (tín, tấn, niệm, định, tuệ) thì thiền tuệ sẽ tiến lên đến trạng thái thanh tịnh hơn, tức là sanh khởi tuệ thấy sự nguy hại của các hành danh sắc; Vào giai đoạn này hành giả tùy quán cái gì cũng thấy tính chất nguy hại của pháp hữu vi, sẽ không có cảm giác yêu thích ngũ uẩn nữa. Đây gọi là nguy hại tuệ vậy. Nguy hại tuệ và kinh úy tuệ giống nhau về đặc tính, chỉ khác nhau là giai đoạn trước sau. Trí thấy các hành là đáng sợ, cũng là thấy sự nguy hại của các hành, như người thấy cái hố chông với những cọc nhọn thật đáng sợ (ám chỉ kinh úy tuệ) thì nghĩ rằng cái hố thật nguy hiểm (chỉ cho nguy hại tuệ). Bởi vậy mới có lời giải: bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṃ. Nghĩa là: Tuệ thấy kinh úy cũng là tuệ thấy nguy hại (Ps. I, 59f). Khi tu tập tuệ kinh úy thì hành giả thấy không có chỗ ẩn nấp nào, chỗ nương nào trong ba sanh hữu, bốn sanh loại, năm sanh thú, bảy thức trú, chín hữu tình cư mà an toàn, rồi hành giả khởi sanh tuệ thấy các hành là nguy hại, các hành như ung nhọt, như bệnh, như mũi tên, là tai họa, là sầu não, không thực chất, không khả ý... Khi thấy các hành là kinh khủng do quán tan rã, thì hành giả sẽ thấy các hành hoàn toàn không an ổn, chỉ toàn là nguy hại. Đó là nguy hại tuệ nối tiếp với kinh úy tuệ, nên hiểu là như thế. Tuệ nguy hại cũng thuộc hành lộ tri kiến tịnh (paṭipadāñāṇadassanavisuddhi).
Xem thêm ⇒ Thất Tịnh
|
Trích Thanh Tịnh Đạo yếu lược (TK Giác Giới)