www.tudieu.de
| Tư ← | Nhứt hành | → Mạng quyền |
|---|
 Nhứt hành (ekaggatā) Nhứt hành (ekaggatā) là sự gom tâm vào một điểm trên đối tượng. Có tướng trạng là không phân tán (avikkhepalakkhaṇā), có nhiệm vụ là tập trung các pháp đồng sanh (sahajātānaṃ sampiṇḍanarasā), có biểu hiện là lắng đọng (upasamapaccupaṭṭhānā), có nhân là lạc (sukhapadaṭṭhāna). [Nhân gần của nhứt hành là lạc, đây là nói nhân phát sanh định (samādhi), nhứt hành chi thiền]. (trích Triết Học A Tỳ Đàm) Định hay Nhất Hành (ekaggatā): Là tâm sở có nhiệm vụ đưa tâm và các tâm sở đồng sanh tập trung vào một đối tượng, giúp tâm được ngưng tụ không phân tán. Giống như chất nước liên kết cát đá trong một khối bê tông. Khi đi ngoài các tâm thiền thì nó được gọi là Nhất Hành, nhưng khi được trau dồi một cách cố ý trong pháp môn thiền định thì cũng là nó nhưng lúc này được gọi là samādhi. Đây là một trong năm thiền chi của tâm Đáo đại. Tâm sở này là yếu tố phải có của tâm thức giúp ta có được khả năng chú ý và tập trung. (trích Vô Tỷ Pháp Tập Yếu - TL Tịnh Sự - tb.2019) Ekaggatā (Eka + agga + tā) nhất hành, nhất tâm hay sự tập trung, chăm chú trên một cảnh; hay vô phóng dật (avikkhepa) Nhất hành (ekaggatā) là sự không tán loạn, không lau chau, chăm chú, đình trụ tâm và tâm sở trên một cảnh. Nhất hành ngăn ngừa những pháp câu sanh khỏi sự tản mạn, dao động và cố định những pháp ấy trên một cảnh; tợ như nước kết dính những chất với nhau thành một khối bê tông; ví như trụ đá cố định vững chắc không thể bị lay động bởi giông bão. Nhất hành là 1 trong 5 chi thiền. Khi phát triển và tu tiến pháp an chỉ, pháp này được gọi là định (samādhi); là nhân của tất cả sự đình trụ, lựa chọn, chăm chú hay sự không tán loạn (định) của tâm. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammā samādhi-ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti. Nhất tâm trong khi có ra sao? Khi nào tâm đình trụ một chỗ, vững lòng vắng lặng, không tán loạn, không lau chau, tâm không bối rối, pháp chỉ, định quyền, định lực và chánh định có trong khi nào, thì nhất tâm có trong khi ấy. Bốn ý nghĩa (aṭṭha) của tâm sở nhất hành: - Trạng thái là không tán loạn (avisāhāralakkhaṇā) hoặc không phóng dật, không lau chau (avikkhepa). - Phận sự là gom tóm chư pháp câu sanh (sahajātānaṃ sampiṇdanarasā). - Thành tựu là hiện bày vắng lặng (upasamapaccupaṭṭhānā). - Nhân cận là có câu hành lạc (tam thọ) (sukhapadaṭṭhānā). Điều này là lấy phần nhiều hay định mạnh hoặc cách gián tiếp.
|
| Tư ← | ← Liệt kê 52 Tâm Sở | → Mạng quyền |
