A Tỳ Đàm - Lớp Zoom với Trung
www.tudieu.de
www.tudieu.de
Vị trí của cõi người Sớ Giải nói là cõi này gồm bốn hành tinh bồng bềnh ở bốn trục của núi Tu Di (Sineru - mắt thường không thấy). Nhân loại nương sống trên mặt địa cầu, nằm theo 4 hướng của núi Tu Di. Núi Tu Di nằm giữa 4 châu, ở giữa 4 hướng, phạm vi còn lại tức là trừ ra 4 châu lớn cùng 2000 châu nhỏ ra, chỉ toàn là nước mà thôi, là Đại Hải. Bốn hướng của Sineru là 4 châu lớn, là nơi nương của nhân loại, có tên là:
 Nam thiệm Bộ Châu (jambudīpa)Hành tinh ở phía nam gọi là Nam thiệm Bộ Châu (jambudīpa), chính là hành tinh chúng ta đang ở, có tuổi thọ tối thiểu là 10, tối đa là A-tăng-kỳ năm (viết là 1 cộng với 140 con số không). Nơi đây thiện ác có đủ. Chí thiện như bậc Chánh Đẳng Giác và cực ác như người sát hại mẹ cha cũng đều đủ mặt. Sinh kế và điều kiện sinh hoạt ở châu này cách nào cũng có, từ sướng như chư thiên đến khổ như bàng sanh hay ngạ quỷ cũng đều có đủ. Người Nam Thiện Bộ Châu, có tuổi thọ bất định, khi Tăng khi giảm. Khi nào người Nam Thiện Bộ Châu, có thân, khẩu, ý liên hệ với Đạo Đức, thì thời ấy có tuổi thọ cao, cùng tột là 1 a Tăng kỳ tuổi. Cách tính 1 a Tăng kỳ đã có giải trong chuyện Đức vua Upavara. Và khi nào thân, khẩu, ý liên hệ với phi Đạo Đức, thời ấy tuổi thọ giảm xuống, tối thiểu là 10 tuổi. Ba đặc điểm thù thắng hơn của người Nam Thiện Bộ Châu so với ba châu kia và cõi Đạo-lợi. Người Nam Thiện Bộ châu có ba đặc điểm thù thắng hơn người Bắc Câu Lưu châu và Chư Thiên Đạo-lợi là:
"Tīhi bhikkhave thānehi jambudīpakā manussa vittarakuruke manusse adhigaṇhanti deve ca tāvatiṃ se katamebi tīhi tīhānehi? Sūrā ca catimanto ca idha brahmacariyavaso cāti". Nghĩa là: Này Chư Tỳ khưu! những người Nam Thiện Bộ châu thù thắng hơn những người ở Bắc Câu Lưu châu và Chư Thiên cõi Đạo-lợi với 3 điều. Thế nào là 3? Tức là dũng cảm, có chánh niệm vững và sống đời phạm hạnh được. Nguyên nhân Bồ-tát sống không trọn tuổi thọ nơi Thiên giới: Trong ba đặc điểm này idha brahmacariyavāso, là sống phạm hạnh, tức là việc xuất gia, trì bát giới, 9 giới, 10 giới ... chỉ có cơ hội thực hiện được trong cõi Nam Thiện Bộ châu của chúng ta mà thôi. Trong Thiên giới không có cơ hội hành phạm hạnh được như thế. Vì thế, Bồ-tát khi Ba la mật chưa tròn đủ, mặc dù sống trong Thiên giới có thọ lượng dài, nhưng Ngài không sống hết tuổi thọ (āyukappa) trong Thiên giới ấy, mà chú nguyện chấm dứt tuổi thọ, để được sanh về nhân loại trong Nam Thiện Bộ châu. Việc chết của Bồ-tát với trường hợp như thế gọi là Adhimuttikālakiriya. Như trong Mahāvagga aṭṭhakathā - Dīghānikāya có ghi rằng: Añña dā pana dīghāyukadevaloke nibbattābodhisattā na yāvatāyukaṃ tiṭṭhanti, kasmà tatthā Pāramīnaṃ duppū ranīyatta. Nghĩa là: Thường trong cõi trời, rất khó đào tạo Ba la mật, nên Bồ-tát khi được sanh trong cõi trời, có tuổi thọ lâu dài, Ngài không sống cho hết tuổi thọ kiếp.  Đông Thắng Thân Châu (pubbavideha)Hành tinh thứ hai nằm ở phía đông của núi Tu di thì gọi là Đông Thắng Thân Châu (pubbavideha), tuổi thọ tối đa là A-tăng-kỳ năm và tối thiểu là 700 năm. Đời sống ở đây không có những nhọc nhằn như Nam thiệm Bộ Châu. Mọi người ăn và mặc bằng những thứ tự mọc trong thiên nhiên do phước chúng sanh ở đây mà có.  Tây Ngưu Xa Châu (aparagoyāna)Hành tinh nằm về phía tây của Tu Di sơn gọi là Tây Ngưu Xa Châu (aparagoyāna) có tuổi thọ tối đa là A-tăng- kỳ năm và tối thiểu là 500 năm. Điều kiện sinh hoạt ở đây cũng an nhàn như bên Đông Thắng Thân Châu (pubbavideha). Nhưng do đặc điểm người ở đây chỉ có một phương tiện di chuyển duy nhất là xe bò nên được gọi là Tây Ngưu Xa Châu. Như ở châu phía đông núi Tu Di dân chúng có đặc điểm là xinh đẹp hơn cả nên mới được gọi là Đông Thắng Thân Châu.  Bắc Cưu Lưu Châu (uttarakuru)Hành tinh nằm về phía bắc núi Tu Di có tên là Bắc Cưu (Câu) Lưu Châu (uttarakuru). Nhân loại ở đây có tuổi thọ tối đa là một A-tăng-kỳ năm và tối thiểu là 1000 năm. Điểm đặc biệt là dân Bắc Cưu Lưu Châu từ lúc sanh ra đã giữ ngũ giới tự nhiên. Nói cho đúng là họ không có lý do để vi phạm ngũ giới và vì vậy lòng họ cũng hiền thiện như một người nghiêm trì Ngũ giới. Người dân châu này khi thương nhau không cần cưới hỏi, chỉ việc tìm đến một lùm cây nào đó để gần gũi rồi người nữ sau đó sanh con, vất bừa bất cứ nơi đâu cũng được. Điều kiện thiên nhiên ở đây an bình đến mức đứa bé có thể hoàn toàn vô sự như một con thú rừng. Khách qua đường bất luận nam nữ ai cũng có thể cho nó bú bằng cách đưa ngón tay cho ngậm. Đứa bé chỉ cần 10 tháng thì có thể biết đi biết chạy để hòa nhập vào xã hội. Toàn bộ y phục, thực phẩm và trang sức ở châu này đều có thể được hái xuống từ những cây Như Ý Thọ (kapparukkha) mọc đầy khắp nơi. Khi có một người qua đời, người Bắc Cưu Lưu Châu không hề than khóc, họ lấy vải trắng quấn chặt tử thi rồi đem tới một chỗ vắng bỏ đó. Một loài chim đại bàng sẽ tha xác chết này về những vùng xa xôi không người. Ba đặc điểm thù thắng của người Bắc Câu Lưu châu so với Nam Thiện Bộ châu và cõi Đạo-lợi. Người Bắc Câu Lưu châu có 3 đặc điểm thù thắng là:
Người Bắc Câu Lưu châu giữ gìn 5 giới một cách tự nhiên, cho nên khi mệnh chung, thường tái sanh về Thiên giới như trong Navaṅguttara aṭṭhakathā và Sāratthadīpanī ṭīkā có ghi rằng: Gatipi nibbattā mato saggeyeva nibbattanti. Nghĩa là: khi người Bắc Câu Lưu châu mệnh chung, sẽ tái sanh Thiên giới là chắc chắn. Thật vậy, người Bắc Câu Lưu châu sau khi chết từ cõi cũ, phải tái sanh trong Thiên giới chắc chắn, nhưng lúc mạng chung ở Thiên giới, họ có thể sanh vào khổ cảnh, hoặc bất luận một cõi nào cũng có. Cho nên, sở dĩ người Bắc Câu Lưu châu rơi vào khổ cảnh, chỉ có một cảnh giới là cảnh giới mà họ đang ở mà thôi. Trích: 1. Buddha Abhidhamma - Mehm Tin Mon - TK Giác Nguyên dịch Việt 2. Chú giải Người và Cõi - Paramatthajotika - TK Thiện Phúc dịch Việt TỨ ĐẠI CHÂU 1. Jambūdvīpa: Nam-Thiệm-Bộ châu, ở phía Nam núi Tu-Di, có cây Jambū (cây trâm) thường trực của cõi, người trong châu ấy nuôi mạng bằng nông nghiệp, thương nghiệp v.v... phụ nữ thụ thai phải 9 hoặc 10 tháng mới sanh ra con trai, con gái. 2. Uttara kurudvīpa: Bắc-Câu-Lư châu, ở phía bắc núi Tu-Di có cây kappa (Như-ý-thọ) thường trực của cõi. Người ở trong châu ấy khỏi bận làm nông nghiệp, thương nghiệp v.v... muốn vật chi, muốn ưng ăn món gì, thực phẩm cách nào thì đi đến cây kappa thì được như ý nguyện. Phụ nữ thụ thai 7 tháng thì sanh con, hài nhi trai hoặc gái sanh ra 7 ngày là biết đi biết chạy. 3. Aparagoyānīdvīpa: Tây-Ngưu-Hóa châu ở phía tây núi Tu-Di có Kadumba (ngọc Như-ý-châu) thường trực của cõi. Người ở trong châu ấy không bận với nghề nghiệp nông-tang đâu, bởi vì có viên ngọc làm cho thành tựu như ý. 4. Pubbavidehadvīpa: Đông-Thắng-Thần châu ở phía đông núi Tu-Di, có cây Sirīsa thường trực của cõi. Người ở trong châu nầy không cực nhọc phải làm nông nghiệp, thương nghiệp v.v... bởi vì có một cây tức là cái bảo diện kết thành bằng bảy thứ ngọc, cao 15 do tuần, làm cho thành tựu ý như tất cả ý nguyện của mọi người. Trong bốn châu ấy, tất cả chư Phật không khi nào giáng sanh ba châu kia, mà chỉ đản sanh trong Nam-Thiệm Bộ châu thôi, bởi vì cả ba châu ấy là nơi để cho chúng sanh thọ hưởng quả thanh-hạnh pháp, không phải là nơi để tạo thanh-hạnh pháp, như Nam châu nầy đâu. Trong châu Jambu có núi Hy-Mã-Lạp-Sơn (Himalaya) cao 500 do tuần, bề ngang và bề dọc tới 3.000 do tuần; Bề cao, to của Đại-Thọ thường trực bốn châu và các cõi như vầy: - Cây Jambū (cây trâm) trong Nam-Thiện-Bộ Châu. - Cây Kappa (cây như ý thọ) trong Bắc-Câu-Lư châu. - Cây Kadamba trong Tây-Ngưu-Hóa châu. - Cây Sirīsa trong Đông-Thắng-Thần châu. - Cây Paricchitta trên cõi Đạo-Lợi Thiên. - Cây Pātalī của nhóm A-Tu-La. - Cây Simbalī (cây chông) của Đại Bàng (Garuda). Tất cả cây đó toàn là đại thọ chúa của loài cây, vẫn sống trọn một kappa (kiếp của trái đất). Sự to và cao bằng nhau cả, là thân cây chung quanh chừng 15 do tuần, bề dài của cây và bề dài của nhánh chừng 50 do tuần, thế là toàn cây từ gốc đến ngọn 100 do tuần. Chu vi của bốn châu như vầy: - Nam-Thiện-Bộ châu, cõi trời Đao-Lợi, cõi A-Tu-La, cõi địa ngục A-Tỳ, chu vi một vạn do tuần giống nhau. - Tây-Ngưu-Hóa châu và Đông-Thắng-Thần châu, chu vi hai ngàn do tuần. - Bắc-Câu-Lư châu, chu vi tám ngàn do tuần. Cả Tứ-Đại châu nầy mỗi cái đều có 5 trăm châu nhỏ phụ tùng, chung ở trong một cõi sa-bà thế giới. Chung quanh cõi sa-bà có núi lớn dài bao bọc. Núi ấy mọc chân sâu vào trong biển cả, đến tám vạn hai ngàn do tuần. Cao lên trên cũng 8 vạn 2 ngày do tuần vậy. Giải rõ tiếng Lokadhātu (Thế-giới) và tiếng Cakkavāla (Sa-bà) là tiếng chỉ khác nghĩa đó thôi nhưng có thể gọi chung là thế giới sa-bà. Trong mỗi một cõi thế giới sa-bà, có Tứ-Đại châu và 500 châu nhỏ, có một quả núi Tu-Di, có Thất-Trùng sơn, có 6 tầng trời Dục-giới, có 16 tầng Phạm-thiên hữu-sắc và 4 tầng Phạm-thiên vô-sắc, có cõi người và cõi địa ngục, ngạ-quỉ, súc sanh, A-tu-la, có mặt trời và mặt trăng. Mặt trời chu vi 50 do tuần, mặt trăng chu vi 49 do tuần, là bảo điện của vị trời Suriya và vị trời Canda. Pháp hành thế gian cấu tạo lên để soi sáng cho cõi đời, theo thường lệ là đi quanh núi Tu-Di. Mặt trời trong một ngày một đêm đi quanh một vòng giáp núi Tu-Di. Mặt trăng đi một tháng mới giáp một vòng núi Tu-Di sơn. Gồm các vật phụ tùng như đã kể, gọi là một cõi Lokadhātu hoặc Cakkavāla thế giới sa-bà ấy có nhiều vô số chẳng phải chỉ có một cõi đâu. Gồm tất cả cõi thế hoặc sa-bà thế giới, gọi là hư-không thế giới (Okāsaloka). Trích: Giảng Về Kiếp - Kappa Kathā Hòa thượng Giới Nghiêm Thitasīlo Xem thêm 31 cõi |
